Category Archives: Ngôn ngữ Việt

Nỗi buồn tiếng Việt

Chu Dậu

Ngôn ngữ thay đổi theo thời gian, sinh hoạt xã hội. Mỗi ngày từ những đổi mới của đời sống, từ những ảnh hưởng của văn minh ngoại quốc mà ngôn ngữ dần dần chuyển biến. Những chữ mới được tạo ra, những chữ gắn liền với hoàn cảnh sinh hoạt xưa cũ đã quá thời, dần dần biến mất. Cứ đọc lại những áng văn thơ cách đây chừng 50 năm trở lại, ta thấy nhiều cách nói, nhiều chữ xa lạ, vì không được dùng hàng ngày. Những thay đổi này thường làm cho ngôn ngữ trở nên sinh động hơn, giàu có hơn, tuy nhiên, trong tiếng Việt khỏang mấy chục năm gần đây đã có những thay đổi rất kém cỏi. Ban đầu những thay đổi này chỉ giới hạn trong phạm vi Bắc vĩ tuyến 17, nhưng từ sau ngày cộng sản bắc việt toàn chiếm miền nam VN, 30 tháng 4 1975, nó đã xâm nhập vào ngôn ngữ miền nam. Rồi, đau đớn thay, lại tiếp tục xâm nhập vào tiếng Việt của người Việt lưu vong ở ngoại quốc. Người ta theo các thay đổi xấu ấy một cách lặng lẽ, không suy nghĩ, rồi từ đó nó trở thành 1 phần của tiếng Việt ngày hôm nay.
Nếu những thay đổi ấy hay và tốt thì là điều đáng mừng; Nhưng, than ôi, hầu hết những thay đổi đó đều là xấu, đã không làm giầu cho ngôn ngữ dân tộc mà còn làm tiếng nước ta trở nên tối tăm. Thế nhưng dựa vào đâu mà nói đó là những thay đổi xấu?
Tiếp tục đọc

Advertisements

Có nên dùng ngôn ngữ của Việt cộng ?

Có điều rất lạ là cho dù chúng ta (Miền Nam) và cả Miền Bắc trước khi có cộng sản – cũng đã có “tiếng Việt trong sáng “ đã học nó, đã xử dụng nó, đã gần gũi quen thuộc với nó. Bỗng dưng gần đây trên báo, đài phát thanh hoặc liên mạng toàn cầu lại xuất hiện một loại ngôn ngữ bắt chước VC : Đó là dùng 2 chữ Thông Tin để thay cho 2 chữ Tin hoặc Tin Tức !

1) Về 2 chữ Thông Tin (Sự loan truyền tin tức)

Ở duới xã ngày xưa chúng ta có : Phòng Thông Tin. Ở Trung Ương (Sài Gòn) chúng ta có Bộ Thông tin và các Phòng Thông Tin Quốc Ngoại tại các toà đại sứ.

Chữ Thông Tin ở đây có nghĩa là gửi đi, truyền đi các tin tức. Vậy rõ ràng Thông Tin là một Động Từ (verb). Nếu nó là Danh Từ (noun) thì nghĩa của nó là sự loan truyền, sự gửi đi tin tức. Tự thân chữ Thông Tin không bao giờ có nghĩa là Tin Tức cả. Ngày xưa chúng ta thường nói “Thông tin cho nhau”.

2) Còn tin tức /tin = news.

Các hãng thông tấn gửi đi bản tin chứ không gửi đi Bản thông tin. ( Bản tin là nói đến các tin tức thu lượm được. Bản thông tin là bản để liên lạc, thông báo cho nhau cái gì đó. 2 chữ hoàn toàn khác nhau)

Tiếp tục đọc

Tiếng rao miệt vườn

Buổi trưa miệt vườn lặng im dưới nắng, con kiến vàng còn kiếm chỗ trốn mình dưới tán mận hồng đào, con nhện cũng phải buồn không thèm nhả tơ mà nằm ép bụng vào lưng lá cây mít. Ngõ vào thôn nào có xa xôi gì, tiếng còi xe thở dài còn nghe được. Văng vẳng có tiếng rao giọng kim :

-Ai ăn bánh ít hôn… ?

Gió se qua tán mận chờ đợi, tiếng rao gần hơn :

-Ai ăn bánh ít, bánh tét nhưn đậu, nhưn mỡ, nhưn chuối, nhưn dừa… hôn ?

Nó, đứa con gái nào đó vừa chớm tuổi dậy thì, có lẽ nhà nó cũng nghèo, chí ít cũng vào loại vừa đủ ăn, chứ giàu có thì ai mà đi bán bưng, bán đội ?!
Thảng dưới chân thời gian, kéo dài về những tháng mười, khi mùa nước nổi tràn bờ, có người ngẫu hứng làm thơ :

Bí quyết trường xuân qua ca dao tục ngữ

Người xưa tuổi thọ kém, ai sống tới bảy mươi đã cho là hiếm hoi, nhân sinh thất thập cổ lai hi. Ðã vậy, nhiều người suốt đời chỉ hùng hục làm việc, chạy theo bả lợi danh, bo bo giữ của không biết hưởng đời là gì, tới khi già yếu, sắp xuôi tay nhắm mắt, tính sổ cuộc đời mới thấy là dại:

Một năm là mấy tháng xuân
Một đời phỏng được mấy lần vinh hoa?

Chẳng ăn, chẳng mặc, chẳng chơi
Bo bo giữ lấy của trời làm chi?
Bẩy mươi chống gậy ra đi
Than thân rằng thuở đương thì chẳng chơi.

Tiếp tục đọc

Dấu Giọng VNI Trên Chữ Hoà Âm

Nguyễn Phước Đáng

Mặc dù trong máy đã có nhu liệu VPS để dùng đánh chữ Việt, nhưng tôi nằng nặc đòi thằng con mua cho tôi nhu liệu VNI Tân Kỳ, vì tôi nghe các báo, các nhà in đều xài VNI, vì tôi đọc thấy quảng cáo VNI sửa chánh tả giùm mình rất ngon lành.

Sau khi rủ thêm 3 người bạn, chúng tôi hùn nhau mua bộ nhu liệu Tân Việt 2000 và nhờ cậu con install vào máy. Quả thật đưa mũi chuột nhấp vào VNI rồi nhấp vàothì hiện lên một bảng cho biết bài viết có bao nhiêu chữ viết đúng bao nhiêu chữ viết sai, và lốm đốm màu vàng trên chữ viết sai với mũi tên chỉ chữ viết đúng màu đỏ. Sau đó mình bấm chuột ở mụcthì tất cả chữ viết sai được sửa cái rụp trọn cả bài. Công việc sửa chánh tả nầy trước kia tôi làm mất cả tiếng đồng hồ cho một bài viết, bằng cách đọc lại bài và sửa từng chữ một. Tôi rất hài lòng chuyện tốn tiền mua nhu liệu VNI. Nhưng khi đọc lại bài, tôi thấy những chữ hoà âm các dấu giọng bị sửa sai vị trí hầu hết.

Tiếp tục đọc

Đọc sách Xóm đạo của tác giả Nguyễn Ngọc Ngạn

TRƯƠNG PHÚ THỨ

Cuốn sách được gọi là tiểu thuyết có tên Xóm Đạo lấy bối cảnh của một trại di cư mà đại đa số là tín hữu công giáo từ miền bắc vừa mới chân ướt chân ráo chạy vào nam lánh nạn cộng sản.  Hình bìa cuốn sách dầy hơn sáu trăm trang của họa sĩ Nguyễn Thị Hợp đã thể hiện một cách chính xác nội dung của cả cuốn sách.  Bức tranh vẽ một người đàn ông ngồi tư lự bên cạnh một người đàn bà nẳm trên giường suy nghĩ mông lung.  Phía sâu xa xa của bức tranh là ngôi nhà thờ im bóng dưới ánh trăng.  Ngôi nhà thờ chỉ là một cái bóng mờ sau hai thân hình  với những tư lự và nhiều khúc mắc.  Nhìn vào bức tranh ngay trên mặt bìa trước độc giả chắc hẳn sẽ không kỳ vọng vào những kỷ niệm xa xưa dưới bóng của ngôi thánh đường và những sinh thái cá biệt của một cộng đồng những người “có đạo” quây quần nhau dưới cây thánh giá.

Phép bỏ dấu hỏi – ngã

I. HỆ THỐNG TIẾNG VIỆT
ÂM THỂ
ÂM là những yếu tố đầu tiên dùng để tạo nên tiếng. Âm được chia thành hai loại: Nguyên-âmPhụ-âm. Nguyên-âm và Phụ-âm kết hợp nhau, hiệp với Giọng, thành một tiếng có nghĩa, gọi là Từ. Nguyên-âm có thể đứng một mình trong lời nói. Phụ-âm bao giờ cũng tùy thuộc Nguyên âm.
a/ NGUYÊN ÂM và PHỤ ÂM

Tiếng Việt có 12 Nguyên âm: a ă â e ê i y o ô ơ u ư

 

và 23 phụ âm: b, c (k), ch, d, đ, g (gh), gi, kh, l, m, n, ng (ngh), nh, p, ph, qu, r, s, t, th, tr, v, x.
b/ GIỌNG (cũng gọi là THINH)
Tiếng Việt có tám giọng, thành hệ thống liên hệ nhau: Bốn giọng Bổng đối chiếu với bốn giọng Trầm. Giọng Bổng còn gọi là Thanh thinh. Giọng Trầm còn gọi là Trọc thinh